Rynek jachtów w PolscePLENYouTubeFacebookInstagramSubskrybuj
RynekJachtów
Dziennik rynku jachtów motorowych
Tomasz Wrzesiński z kosztorysem refitu na tle jachtu stojącego w stoczni
Komentarz · Komentarz brokera

Refit jachtu: kiedy remont ma sens, a kiedy kupujesz kosztowny problem

Tomasz Wrzesiński · Broker jachtowy · · 9 min czytania

Właściciel analizowanego w moim filmie jachtu wydał na jego refit ponad 1,5 miliona euro. Jednostka została później wystawiona za 3,4 miliona, cena spadła do 2,6 miliona euro, a kupca nadal nie było. To nie znaczy, że prace wykonano źle. Pokazuje coś ważniejszego: rynek nie zwraca nakładów na remont jachtu euro za euro.

Refit może być świetną decyzją. Można kupić sprawdzony kadłub, wymienić instalacje, odnowić wnętrze i stworzyć jacht dokładnie pod własny sposób pływania. Można też kupić pozorną okazję, która po pierwszym demontażu zamienia się w otwarty rachunek stoczniowy. Różnica nie zaczyna się przy wyborze tkanin. Zaczyna się przy cenie zakupu, surveyu i umowie ze stocznią.

Poniżej pokazuję sposób liczenia, którego użyłbym przed złożeniem oferty na kilkunastoletni jacht wymagający większych prac.

Najpierw policz wartość po reficie, nie cenę przed nim

Najczęstszy błąd wygląda tak: kupujący widzi 27-metrowy jacht za dwa miliony euro, porównuje go z nową jednostką za sześć albo siedem milionów i uznaje, że ma ogromny margines na remont. To złe porównanie. Punktem odniesienia nie jest nowy jacht, tylko podobna jednostka z tego samego rocznika, która przeszła udokumentowany refit i jest gotowa do pływania.

W filmie analizuję publiczną ofertę Sunseekera 88 z 2011 roku. Właściciel deklarował ponad 1,5 miliona euro nakładów od 2016 roku: dodatkowe żyroskopy, elektronikę, większe agregaty, przebudowany flybridge z jacuzzi oraz odnowione wnętrze. Cena ofertowa spadła z 3,4 do 2,6 miliona euro. To nadal cena ofertowa, nie potwierdzona cena transakcyjna, ale daje rynkowy sufit, z którym trzeba zestawić własny projekt.

Rachunek jest prosty:

wartość porównywalnego jachtu po reficie – koszt prac – rezerwa – koszty transakcji = maksymalna cena zakupu.

Jeżeli gotowy jacht jest oferowany za 2,6 miliona euro, realistyczny zakres prac wynosi 1,1 miliona, a rezerwa 250 tysięcy, za egzemplarz do remontu nie powinienem zapłacić więcej niż około 1,25 miliona euro. I to jeszcze przed prowizją aukcyjną, transportem, podatkami, kosztem finansowania i czasem właściciela.

Jeżeli sprzedający oczekuje dwóch milionów, projekt nie staje się automatycznie zły. Trzeba jednak uczciwie nazwać różnicę. To nie inwestycja, tylko dopłata za własną konfigurację, kontrolę nad zakresem prac i satysfakcję z realizacji.

Survey nie służy do potwierdzenia decyzji

Przegląd przedzakupowy ma znaleźć powody, dla których należy obniżyć cenę, zmienić zakres albo wycofać się z transakcji. Nie powinien być formalnością wykonywaną po emocjonalnym podjęciu decyzji.

Na 15-letnim jachcie tej wielkości oddzielnie sprawdzam:

Każda pozycja powinna trafić do jednej z trzech kategorii: wykonana i udokumentowana; sprawna, ale wymagająca przyszłego serwisu; albo przeznaczona do naprawy. Dopiero wtedy wiadomo, czy kupujemy atrakcyjny kadłub, czy zestaw odroczonych faktur.

Sama niska liczba motogodzin nie zamyka rozmowy o napędzie. Wiele czynności serwisowych ma również limit czasowy. Jacht, który przez lata stał, może wyglądać lepiej od intensywnie używanego, ale jego uszczelnienia, przewody, baterie i układy chłodzenia nadal się starzały. Dlatego udokumentowana historia serwisowa ma dla mnie większą wartość niż zapewnienie, że „właściciel nie oszczędzał”.

Pierwszy kosztorys jest początkiem, nie końcem

Właściciel zwykle zna cenę lakieru, tiku i tapicerki. Największe ryzyko kryje się jednak pod zabudową. Nieszczelność zbiornika wychodzi po demontażu mebli. Korozja jednego zacisku może oznaczać problem w wielu obwodach. Wał albo śruba pokazują pełny stan dopiero po pomiarach w warsztacie.

Dlatego kosztorys powinien rozdzielać cztery rzeczy:

  1. prace o stałym, uzgodnionym zakresie;
  2. pozycje mierzone według roboczogodzin lub zużycia materiału;
  3. prace dodatkowe wymagające pisemnej zgody;
  4. rezerwę właściciela, która nie jest budżetem na nowe pomysły.

W filmowym przykładzie podstawowy, nadal szeroki refit został oszacowany na 600 tysięcy do 1,6 miliona euro. Do dalszego rachunku przyjąłem 1,1 miliona oraz osobną rezerwę 250 tysięcy. Głęboka przebudowa z nową instalacją, stolarką, elektroniką i dodatkowymi urządzeniami może wejść w przedział 1,7–2,3 miliona euro. To nie są oferty stoczni ani uniwersalny cennik. Pokazują skalę, którą należy zastąpić indywidualnymi wycenami po inspekcji konkretnej jednostki.

W praktyce umowa powinna wymagać prostego obiegu każdej zmiany: zdjęcie usterki, opis przyczyny, zakres naprawy, wpływ na termin, cena i pisemna zgoda właściciela albo jego kierownika projektu. Bez tego kilkadziesiąt drobnych decyzji podejmowanych telefonicznie potrafi zużyć całą rezerwę.

ICOMIA opracowała standardową umowę refitową obejmującą między innymi płatności, ubezpieczenie, odpowiedzialność, podwykonawców, gwarancję i ponowne wydanie jachtu. Sam wzór nie rozwiąże problemów, ale pozwala porównywać oferty stoczni na podobnych zasadach. Przy większym projekcie dokument powinien zostać sprawdzony przez prawnika morskiego i ubezpieczyciela jachtu.

Za co rynek zapłaci, a czego nie odda

Nie wszystkie nakłady mają tę samą wartość przy odsprzedaży.

Najłatwiej obronić pieniądze wydane na udokumentowany serwis silników, generatorów, stabilizatorów, wałów i instalacji bezpieczeństwa. Kupujący nie płaci za fakturę jako taką. Płaci za mniejsze ryzyko i za to, że nie musi od razu wyłączać jachtu z sezonu.

Świeży lakier, dobry tik i nowoczesna elektronika poprawiają pierwsze wrażenie oraz usuwają widoczne koszty przyszłego właściciela. Nadal nie przechodzą do ceny w relacji jeden do jednego.

Najtrudniej odzyskać nakłady na indywidualne wnętrze i rozwiązania wynikające z gustu. Salon przebudowany za 300 tysięcy euro może być świetny dla obecnego armatora, a dla kolejnego oznaczać następny remont. Jacuzzi na flybridge’u zwiększa atrakcyjność zdjęć, ale nie musi podnieść ceny o koszt konstrukcji, instalacji i utraconego miejsca.

Wartość użytkowa i wartość rezydualna to dwa różne rachunki. Problem zaczyna się wtedy, gdy właściciel wpisuje prywatną satysfakcję do arkusza jako inwestycję, którą rynek powinien później zwrócić.

Procedura celna może zmienić wynik, ale nie jest automatem

W przypadku jachtu spoza Unii Europejskiej naprawianego w unijnej stoczni trzeba sprawdzić możliwość zastosowania procedury uszlachetniania czynnego. Komisja Europejska wyjaśnia, że towary spoza UE mogą zostać objęte tą procedurą na czas przetwarzania lub naprawy, bez poboru cła importowego i podatków importowych, pod warunkiem uzyskania zgody organu celnego i prawidłowego zamknięcia procedury.

To może istotnie zmienić budżet refitu, ale nie oznacza automatycznego „refitu bez VAT” dla każdego jachtu. Liczą się status celny jednostki, właściciel, bandera, zakres prac, miejsce wykonania, podmiot posiadający pozwolenie, sposób fakturowania oraz to, co stanie się z jachtem po zakończeniu prac.

Najważniejsza praktyczna zasada jest prosta: agent celny powinien potwierdzić strukturę na piśmie przed rozpoczęciem demontażu i przed wystawieniem pierwszych faktur. Nie po fakcie. Przy projekcie za milion euro różnica podatkowa może być większa niż różnica między ofertami dwóch stoczni, ale tylko wtedy, gdy procedura rzeczywiście ma zastosowanie.

Kiedy własny refit ma sens

Widzę cztery sytuacje, w których taki projekt można obronić.

Po pierwsze, właściciel planuje zatrzymać jacht przez osiem albo dziesięć lat. Wtedy przez długi czas korzysta z jednostki urządzonej dokładnie pod siebie, a odsprzedaż nie jest problemem najbliższych sezonów.

Po drugie, cena wejścia jest naprawdę niska po uwzględnieniu stanu potwierdzonego inspekcją. Nie „niska wobec nowego modelu”, lecz niska wobec gotowych jednostek z tego samego rocznika i segmentu.

Po trzecie, jacht ma pracować w czarterze, a odnowienie może podnieść stawkę i liczbę rezerwacji. Taki argument wymaga jednak biznesplanu uwzględniającego prowizje, załogę, postoje, serwis i tygodnie bez czarteru.

Po czwarte, właściciel świadomie chce konkretny projekt i akceptuje, że części wydatków nie odzyska. Nie ma w tym nic niewłaściwego. Trzeba tylko nazwać ten koszt przed zakupem, a nie po pierwszym sezonie.

Jeżeli żaden z tych punktów nie pasuje, rozsądniej jest kupić jacht, na którym ktoś inny wykonał już refit, albo wybrać młodszą jednostkę. Na rynku wtórnym jest wiele projektów, w których poprzedni właściciel poniósł koszt, oferta długo czekała, a cena w końcu spadła. Szerszy kontekst opisaliśmy w analizie rynku używanych jachtów.

Przed zakupem W Yachts może pomóc przygotować porównanie ofert, zakres surveyu i budżet całego projektu. Ostateczne liczby powinny jednak pochodzić od rzeczoznawcy, serwisów producentów, wybranej stoczni, agenta celnego i prawnika, a nie z ogólnego kalkulatora.

Moja zasada jest krótka: nie kupuję jachtu do refitu, dopóki nie policzę go tak, jakby najgorsza rozsądna wersja kosztorysu miała się wydarzyć naprawdę. Jeśli projekt nadal się broni, można rozmawiać. Jeżeli broni się tylko przy idealnym scenariuszu, to nie jest okazja. To zakład finansowany przez przyszłego właściciela.

Źródła

Tomasz Wrzesiński

Praktyczna analiza rynku dla polskich kupujących

Raz w tygodniu. Bez spamu i bez przepisywania komunikatów prasowych — to, co naprawdę ma znaczenie przy zakupie i sprzedaży jachtu. Tomasz Wrzesiński, W Yachts.

Po wysłaniu formularza otrzymasz e-mail z linkiem potwierdzającym zapis.

Czytaj dalej